قرص مونتکس
قرص مونتکس یکی از داروهای پرکاربرد در کنترل بیماریهای آلرژیک و مشکلات راههای هوایی است؛ دارویی که بیشتر نقش پیشگیری و کنترل دارد و نقش کمرنگی در درمان فوری خواهد داشت. بسیاری از افراد آن را برای آسم، خسخس سینه، سرفههای آلرژیک یا علائم رینیت آلرژیک مثل عطسه و گرفتگی بینی میشناسند و مصرف درست و آگاهانه آن اهمیت زیادی دارد. دقت کنید که زمان اثر، دوز مناسب، تداخلها و حتی برخی هشدارهای رفتاری میتواند نتیجه درمان را تغییر دهد. در این مقاله، همه نکات ضروری مونتکس را ساده و دقیق مرور میکنیم.
| شناسه دارویی | توضیحات |
|---|---|
| دسته دارویی | آنتاگونیست گیرنده لوکوترین (LTRA) |
| موارد مصرف | کنترل آسم (درمان کمکی)، رینیت آلرژیک، پیشگیری از تنگینفس ناشی از ورزش |
| نامهای تجاری | ایروکاست، اکتولوکاست |
| اشکال دارویی | قرص ۱۰ میلیگرم، قرص جویدنی ۴ یا ۵ میلیگرم، گرانول/ساشه خوراکی ۴ میلیگرم |
| فرمول شیمیایی | C35H36ClNO3S |
| منع مصرف | حساسیت به مونته لوکاست یا اجزای دارو، استفاده بهعنوان درمان حمله حاد آسم (مناسب نیست) |
| شایعترین عوارض جانبی | سردرد، دل درد یا سوءهاضمه، تهوع یا اسهال، سرگیجه |
| مصرف در بارداری | فقط با تجویز پزشک قابل استفاده است و تصمیمگیری بر اساس ارزیابی سود یا زیان و اهمیت کنترل آسم انجام میشود. |
قرص مونتکس برای چیست؟
قرص مونتکس (حاوی مونته لوکاست) دارویی از گروه مهارکننده گیرنده لوکوترین است که برای کنترل و پیشگیری از علائم بیماریهای آلرژیک و تنفسی تجویز میشود. مهمترین کاربرد آن کمک به کنترل آسم و کاهش علائمی مثل خسخس، سرفه و تنگینفس (به صورت مصرف منظم) است. در برخی بیماران، پزشک ممکن است از آن برای کاهش علائم رینیت آلرژیک (عطسه، آبریزش و گرفتگی بینی) و پیشگیری از تنگینفس ناشی از ورزش نیز استفاده کند.
موارد مصرف یا کاربرد این قرص به شرح زیر است:
- کنترل و پیشگیری از آسم خفیف تا متوسط (به صورت درمان کمکی و مصرف منظم)
- کاهش علائم رینیت آلرژیک فصلی یا دائمی مانند عطسه، آبریزش و گرفتگی بینی
- پیشگیری از تنگینفس ناشی از فعالیت ورزشی در برخی بیماران
- کاهش التهاب راههای هوایی در بیماریهای آلرژیک وابسته به لوکوترینها
نحوه مصرف قرص مونتکس
قرص مونتکس طبق نسخه پزشک، روزی ۱ بار مصرف میشود و برای کنترل مداوم آسم یا علائم آلرژی کاربرد دارد؛ بنابراین باید منظم مصرف شود تا اثر کامل داشته باشد. این دارو برای حمله حاد آسم نیست و در آن شرایط باید از داروی سریعالاثر استفاده شود.
- با غذا یا بدون غذا: قابل مصرف است؛ اگر معدهتان حساس است، همراه غذا بخورید.
- نحوه مصرف قرص معمولی: این قرص را به صورت کامل همراه با یک لیوان آب مصرف کنید. همچنین، ممکن است پزشک گاهی دارو را به صورت نصف قرص تجویز کند.
- نظم درمان: حتی اگر علائم بهتر شد، قطع ناگهانی نکنید و طبق نسخه ادامه دهید.
- اگر حمله آسم رخ داد: از اسپری سریعالاثر (مثل سالبوتامول) طبق دستور پزشک استفاده کنید و در صورت تداوم علائم، مراجعه کنید.
- فراموشی یک نوبت: به محض یادآوری مصرف کنید؛ اگر به نوبت بعدی نزدیک است، دوز فراموششده را حذف کنید و دو برابر نخورید.
- مدت اثرگذاری: اثر کامل ممکن است چند روز تا چند هفته زمان ببرد؛ انتظار اثر فوری نداشته باشید.
درمان آسم با یکی از نام های تجاری مطرح مونته لوکاست:
قرص ملوکاست
نحوه مصرف قرص مونتکس در کودکان
این دارو در کودکان معمولاً برای کنترل آسم و آلرژی تجویز میشود و باید منظم مصرف شود. این دارو برای حمله حاد آسم نیست و جای اسپری نجاتبخش را نمیگیرد.
- دفعات مصرف: معمولاً روزی ۱ بار (طبق نسخه پزشک)
- زمان مصرف: اغلب شبها برای کنترل بهتر علائم آسم؛ اگر پزشک زمان دیگری گفت همان را انجام دهید.
- دوزهای رایج سنی (صرفاً اطلاعرسان و جایگزین نسخه پزشک نیست): کودکان 2 تا 5 سال 4 میلیگرم روزانه، 6 تا 14 سال 5 میلیگرم روزانه و 15 سال به بالا 10 میلیگرم روزانه تجویز میشود.
قرص مونتکس 10 برای چیست؟
قرص مونتکس ۱۰ همان مونته لوکاست ۱۰ میلیگرم است و بیشتر برای کنترل و پیشگیری از علائم تنفسی و آلرژیک تجویز میشود (اثر فوری برای حمله آسم ندارد). این نام تجاری بسته به تشخیص پزشک در کودکان، بزرگسالان و حتی سالمندان قابل استفاده است.
طریقه مصرف قرص مونتکس 10
قرص مونتکس ۱۰ (مونته لوکاست ۱۰ میلیگرم) معمولاً روزی ۱ بار و اغلب شبها مصرف میشود. میتوانید آن را با غذا یا بدون غذا بخورید؛ اگر معدهتان حساس است بعد از غذا بهتر است. قرص را کامل با آب قورت دهید و خودسرانه دوز را تغییر ندهید.
درمان آسم و مشکلات تنفسی با قرص مونته لوکاست:
قرص مونته لوکاست
مکانیسم اثر قرص مونتکس
مونتکس (مونته لوکاست) یک آنتاگونیست گیرنده لوکوترین است که به طور انتخابی گیرنده CysLT1 را مهار میکند. لوکوترینها از واسطههای التهابی مهم در آسم و آلرژی هستند و باعث تنگی راههای هوایی، افزایش ترشح مخاط، ادم و جذب سلولهای التهابی میشوند. با مسدود شدن این گیرنده، اسپاسم برونش کاهش مییابد، التهاب و تورم راههای تنفسی کمتر میشود و علائمی مثل خسخس، سرفه و گرفتگی بینی به صورت تدریجی کنترل میگردد.
متن انگلیسی:Selective leukotriene receptor antagonist that inhibits the cysteinyl leukotriene receptor. Cysteinyl leukotrienes and leukotriene receptor occupation have been correlated with the pathophysiology of asthma, including airway edema, smooth muscle contraction, and altered cellular activity associated with the inflammatory process, which contribute to the signs and symptoms of asthma. Cysteinyl leukotrienes are also released from the nasal mucosa following allergen exposure leading to symptoms associated with allergic rhinitis.
ترجمه فارسی:آنتاگونیست انتخابی گیرنده لوکوترین که گیرنده سیستیل لوکوترین را مهار میکند. لوکوترینهای سیستئینیل و اشغال گیرنده لوکوترین با پاتوفیزیولوژی آسم، از جمله ادم راه هوایی، انقباض عضلات صاف و تغییر فعالیت سلولی مرتبط با فرآیند التهابی، که در علائم و نشانههای آسم نقش دارند، مرتبط دانسته شدهاند. لوکوترینهای سیستئینیل همچنین پس از قرار گرفتن در معرض آلرژن از مخاط بینی آزاد میشوند و منجر به علائم مرتبط با رینیت آلرژیک میشوند.
به نقل از en.aburaihan
اشکال دارویی مونتکس
این دارو بر اساس نیاز بیماران، در اشکال زیر عرضه میشود:
- قرص خوراکی
- ساشه
- در دوزهای 4، 5 و 10 میلیگرم
عوارض قرص مونتکس
قرص مونتکس قابل تحمل است و مثل هر دارویی میتواند عارضه ایجاد کند. بیشتر عوارض خفیف و گذرا است ولی تغییرات خلقوخو و خواب از عوارض مهمی است که اگر رخ دهد باید جدی گرفته شود. برخی از عوارض شایع این قرص به شرح زیر است:
- سردرد
- دلدرد، تهوع، سوءهاضمه
- اسهال
- سرگیجه
- خستگی
- خشکی دهان
- بثورات پوستی یا خارش
- درد عضلانی یا مفصلی
- افزایش آنزیمهای کبدی (نادر)
- کابوس، بیخوابی
قرص مونتکس 10 خواب اور است؟
به طور کلی قرص مونتکس ۱۰ خوابآور نیست. با این حال، اثر آن روی خواب در افراد متفاوت است. در برخی بیماران ممکن است خوابآلودگی خفیف ایجاد شود و در مقابل، عدهای دچار بیخوابی، کابوس یا خوابهای غیرطبیعی میشوند. به همین دلیل توصیه میشود دارو شبها مصرف شود تا اگر تغییری در خواب ایجاد کرد، قابل مدیریت باشد. اگر پس از مصرف، اختلال خواب یا تغییرات رفتاری داشتید، باید به پزشک اطلاع دهید.
درمان آسم با قرص اکتولوکاست:
قرص اکتولوکاست
موارد هشدار قرص مونتکس
مصرف این قرص در بیشتر بیماران بدون عوارض و خطر است. با این حال، قبل از مصرف به موارد هشدار زیر توجه داشته باشید:
- هشدار رفتاری و روانی: ممکن است کابوس، بیخوابی، اضطراب، تحریکپذیری، پرخاشگری، افسردگی یا افکار آسیب به خود ایجاد شود؛ در این حالت به پزشک اطلاع دهید.
- برای حمله حاد آسم نیست: مونتکس داروی کنترلکننده است؛ در تنگینفس ناگهانی باید از اسپری نجاتبخش طبق دستور پزشک استفاده شو0د.
- بدتر شدن علائم تنفسی: اگر خسخس یا تنگینفس نسبت به قبل بیشتر شد یا نیاز به اسپری نجاتبخش زیاد شد، ارزیابی پزشکی لازم است.
- حساسیت دارویی: در صورت کهیر، تورم صورت یا لبها، تنگینفس یا واکنش آلرژیک شدید، مصرف را قطع و به پزشک مراجعه کنید.
- مشکلات کبدی (نادر): اگر زردی پوست و چشم، ادرار تیره، درد شدید بالای شکم یا تهوع مداوم داشتید، به پزشک خبر دهید.
- قطع یا جایگزینی خودسرانه درمان آسم: مونتکس معمولاً کمکی است؛ جایگزین خودسرانه اسپری کورتونی و درمان اصلی نشود.
موارد منع مصرف قرص مونتکس
برخی از موارد منع مصرف این دارو، به شرح زیر است:
- حساسیت یا آلرژی شناختهشده به مونته لوکاست یا هر یک از اجزای دارو
- سابقه واکنشهای شدید عصبی–روانی مرتبط با مصرف مونته لوکاست (مانند افکار خودآسیبرسان، افسردگی شدید یا پرخاشگری)
- عدم کاربرد در حمله حاد آسم (در این شرایط نباید به جای داروی نجاتبخش استفاده شود)
- احتیاط جدی در بیماران با اختلالات روانپزشکی فعال؛ در صورت تشدید علائم، مصرف باید بازبینی شود
- کودکان خارج از محدوده سنی و دوز مجاز برای هر شکل دارویی
- مصرف خودسرانه در بارداری و شیردهی بدون نظر پزشک
درمان آسم و مشکلات تنفسی با این دارو:
قرص ایروکاست
قرص مونتکس در بارداری
مصرف مونتکس در بارداری معمولاً فقط در صورتی توصیه میشود که فواید درمانی آن برای مادر بیشتر از خطرات احتمالی برای جنین باشد. مطالعات انسانی شواهد قطعی از افزایش ناهنجاریهای مادرزادی نشان نداده است و اطلاعات کافی و قطعی هم وجود ندارد. به همین دلیل، مصرف این دارو باید با تجویز پزشک انجام شود. قطع خودسرانه دارو در مادران مبتلا به آسم ممکن است خطرناکتر از ادامه درمان باشد و آسم کنترلنشده میتواند اکسیژنرسانی به جنین را کاهش دهد.
مصرف قرص مونتکس در سالمندان
در سالمندان معمولاً نیاز به تنظیم دوز خاصی ندارد و همان دوز استاندارد (اغلب روزی ۱ بار) تجویز میشود. با این حال، در سنین بالا به علت مصرف همزمان چند دارو و احتمال بیماریهای زمینهای، باید با دقت بیشتری پیگیری شود. مهمترین نکته، توجه به عوارض عصبیروانی مثل بیخوابی، کابوس، اضطراب، تحریکپذیری یا تغییر خلق است که در صورت بروز باید به پزشک اطلاع داده شود.
تداخل دارویی قرص مونتکس
تداخل دارویی در بیشتر موارد محدود است. با اینحال، در مصرف همزمان با برخی داروها باید احتیاط شود:
- فنوباربیتال، فنیتوئین، ریفامپین
- داروهای القاکننده آنزیمهای کبدی (CYP450)
- سایر داروهای آسم (اسپریهای کورتونی، بتاآگونیستها)
- داروهای اعصاب و روان
شرایط نگهداری قرص مونتکس
قرص مونتکس را در دمای اتاق و زیر ۳۰ درجه سانتیگراد نگهداری کنید. دارو باید دور از رطوبت، نور مستقیم و گرما باشد؛ بنابراین از نگهداری در حمام یا کنار پنجره خودداری کنید.
سخن پایانی
این مطلب به بررسی قرص مونتکس، از مجله راز سلامت پرداخت. در مجموع، قرص مونتکس (مونته لوکاست) یک داروی کنترلکننده برای کاهش التهاب آلرژیک و کمک به مدیریت آسم و علائم آلرژی بینی است و زمانی بیشترین اثر را دارد که منظم و طبق نسخه مصرف شود. این دارو برای حمله حاد آسم کاربرد ندارد و در چنین شرایطی باید از داروی نجاتبخش استفاده شود. توجه به عوارض احتمالی، به خصوص تغییرات خواب و خلقوخو، اهمیت زیادی دارد و هر علامت غیرعادی باید به پزشک گزارش شود.
سؤالات متداول قرص مونتکس
مونتکس چند روزه اثر میکند؟
معمولاً طی چند روز به کاهش علائم کمک میکند و برای اثر کامل ممکن است ۱ تا ۲ هفته زمان لازم باشد.
مونتکس درمان قطعی آسم است؟
خیر؛ مونتکس کنترلکننده است و علائم را مدیریت میکند، اما آسم را ریشهکن نمیکند.
قرص مونتکس را چند ماه باید مصرف کرد؟
مدت درمان وابسته به شدت آسم و آلرژی و پاسخ بدن است؛ ممکن است از چند هفته تا چند ماه یا طولانیتر باشد.
مصرف مونتکس در شیردهی مجاز است؟
با نظر پزشک قابل استفاده است؛ چون تصمیم به شرایط مادر، شدت آسم و وضعیت نوزاد بستگی دارد.
