قرص میرتازاپین
قرص میرتازاپین با نسخه پزشک برای درمان افسردگی اساسی، اضطراب و مشکلات خواب تجویز میشود. این دارو با تنظیم انتقالدهندههای عصبی مغز، خلق و خو را بهبود میبخشد و علائم اضطراب و بیخوابی را کاهش میدهد. مصرف صحیح، رعایت دوز و زمانبندی و آگاهی از عوارض و هشدارها، کلید اثربخشی درمان و کاهش عوارض جانبی است.
| شناسه دارویی | توضیحات |
|---|---|
| دسته دارویی | داروی ضدافسردگی از گروه NaSSA (Noradrenergic and Specific Serotonergic Antidepressant) |
| موارد مصرف | درمان افسردگی اساسی، اضطراب همراه با افسردگی، بیخوابی، افزایش اشتها در افسردگی |
| نامهای تجاری | ترازاد، رمیلتون، مریتازاپین (در برندهای مختلف) |
| اشکال دارویی | قرص خوراکی ۷.۵، ۱۵، ۳۰ و ۴۵ میلیگرم |
| فرمول شیمیایی | C₁₇H₁₉N₃ |
| منع مصرف | حساسیت شدید به میرتازاپین، مصرف همزمان با مهارکنندههای MAO، افسردگی با افکار خودکشی فعال، مشکلات شدید کبدی یا کلیوی، دوران بارداری یا شیردهی بدون نظر پزشک، بیماری قلبی کنترلنشده، سابقه سندرم سروتونین |
| شایعترین عوارض جانبی | خوابآلودگی، افزایش اشتها و وزن، خشکی دهان، یبوست، سرگیجه، تغییرات خواب |
| مصرف در بارداری | تنها با نظر پزشک و بررسی ریسک-فایده، مصرف خودسرانه توصیه نمیشود. |
قرص میرتازاپین برای چیست؟
قرص میرتازاپین یکی از داروهای ضدافسردگی پرکاربرد است که عمدتاً برای درمان افسردگی اساسی تجویز میشود. این دارو با تنظیم مواد شیمیایی مغز مانند سروتونین و نوراپینفرین، با بهبود خلقوخو، کاهش اضطراب و بهبود خواب همراه است.
میرتازاپین یک داروی ضدافسردگی از دسته آنتیدپرسانتهای آتیپیک (NaSSA) است که روی گیرندههای عصبی مغز اثر میگذارد و باعث افزایش سطح انتقالدهندههای عصبی مرتبط با خلق میشود. این دارو معمولاً به صورت قرص خوراکی در دوزهای ۷.۵، ۱۵، ۳۰ و ۴۵ میلیگرم تجویز میشود.
نحوه مصرف قرص میرتازاپین
برای رسیدن به بهترین نتیجه درمانی و جلوگیری از عوارض، باید نحوه مصرف آن دقیق و منظم باشد. برای بهترین نتیجه، نحوه مصرف زیر و نسخه پزشک را دنبال کنید.
- دوز شروع معمول در بزرگسالان ۱۵ میلیگرم یک بار در روز است که اغلب شب قبل از خواب تجویز میشود تا هم اثر ضدافسردگی داشته باشد و هم به بهبود خواب کمک کند.
- در صورت نیاز، پزشک ممکن است دوز را افزایش دهد و آن را به ۳۰ میلیگرم یا حداکثر ۴۵ میلیگرم در روز برساند؛ این افزایش معمولاً تدریجی و با فاصله ۱ تا ۲ هفته انجام میشود تا بدن فرصت سازگاری داشته باشد.
- در سالمندان یا افرادی که نسبت به دارو حساستر هستند درمان با دوز پایینتر آغاز میشود تا خطر خوابآلودگی شدید یا افت فشار کاهش یابد.
- تغییر دوز بدون مشورت پزشک ممنوع است زیرا کاهش یا افزایش خودسرانه میتواند باعث عود علائم افسردگی یا بروز عوارض ناخواسته شود.
نحوه صحیح خوردن قرص
- قرص را با یک لیوان آب کامل ببلعید و از جویدن یا خرد کردن آن خودداری کنید، مگر اینکه پزشک نوع خاصی از قرص (مثلاً حلشونده) تجویز کرده باشد.
- مصرف با غذا یا بدون غذا تفاوت زیادی ندارد اما اگر دچار ناراحتی معده شدید، میتوانید آن را بعد از غذا مصرف کنید.
- مصرف منظم روزانه اهمیت زیادی دارد زیرا اثر ضدافسردگی معمولاً بعد از چند هفته ظاهر میشود و مصرف نامنظم میتواند روند درمان را مختل کند.
نحوه قطع مصرف میرتازاپین
- قطع میرتازاپین باید تدریجی و تحت نظر پزشک انجام شود تا بدن به کاهش سطح دارو عادت کند.
- کاهش ناگهانی میتواند علائمی مانند سرگیجه، تهوع، بیقراری، اختلال خواب و تحریکپذیری ایجاد کند.
- پزشک معمولاً طی چند هفته دوز را به تدریج کاهش میدهد تا احتمال بروز علائم قطع به حداقل برسد.
مکانیسم اثر قرص میرتازاپین
میرتازاپین با مهار گیرندههای پیشسیناپسی آلفا-۲ آدرنرژیک، آزادسازی نوراپینفرین و سروتونین را افزایش میدهد و به بهبود خلق کمک میکند. این دارو همزمان گیرندههای سروتونینی 5-HT2 و 5-HT3 را مسدود میکند تا اثر ضدافسردگی هدفمندتر و عوارضی مانند تهوع و اختلال جنسی کمتر شود. همچنین با مهار گیرنده هیستامینی H1 باعث اثر آرامبخش و خوابآور میشود. مجموع این مکانیسمها، میرتازاپین را به دارویی مؤثر در درمان افسردگی همراه با اضطراب و بیخوابی تبدیل کرده است.
متن انگلیسی:Mirtazapine is an antidepressant. The way this medication works is still not fully understood. It is thought to positively affect communication between nerve cells in the central nervous system and/or restore chemical balance in the brain.
ترجمه فارسی:میرتازاپین یک داروی ضد افسردگی است. نحوه عملکرد این دارو هنوز به طور کامل شناخته نشده است. تصور میشود که این دارو بر ارتباط بین سلولهای عصبی در سیستم عصبی مرکزی تأثیر مثبت میگذارد و/یا تعادل شیمیایی را در مغز بازیابی میکند.
به نقل از drugs
قرص میرتازاپین 7.5 برای چیست؟
میرتازاپین در دوز ۷.۵ میلیگرم معمولاً با عنوان دوز پایین و شروع درمان استفاده میشود و بیشتر به دلیل اثر آرامبخش آن تجویز میگردد. موارد کاربرد میرتازاپین ۷.۵ میلیگرم به شرح زیر است:
- شروع درمان افسردگی در افرادی که به دارو حساس هستند یا پزشک میخواهد درمان را با دوز کم آغاز کند.
- درمان بیخوابی همراه با افسردگی یا اضطراب؛ در دوزهای پایین اثر خوابآور قویتری دارد.
- کاهش اضطراب شبانه و تنش عصبی بهویژه در بیمارانی که مشکل خواب دارند.
- در سالمندان برای کاهش احتمال عوارضی مانند سرگیجه یا افت فشار.
قرص میرتازاپین ۱۵ برای چیست؟
میرتازاپین با دوز ۱۵ میلیگرم یکی از رایجترین دوزهای شروع درمان است و برای درمان افسردگی و بهبود خواب تجویز میشود. این دوز تعادل مناسبی بین اثر ضدافسردگی و خاصیت آرامبخشی ایجاد میکند. دوز 15 میلیگرم، یک دوز متوسط از دارو است که مصرف بالایی در بیماران دارد.
عوارض قرص میرتازاپین
این قرص یک داروی ضدافسردگی مناسب است، اما مانند همه داروها میتواند عوارضی ایجاد کند. بیشتر عوارض خفیف است و طی چند هفته اول مصرف کاهش مییابند. برخی از عوارض شایع عبارتند از:
- خوابآلودگی و احساس خستگی که به خصوص در هفتههای اول درمان شایع است.
- افزایش اشتها و افزایش وزن که به دلیل اثر روی گیرندههای هیستامینی رخ میدهد.
- خشکی دهان که با نوشیدن آب کافی یا آدامس بدون قند قابل کنترل است.
- یبوست که با مصرف مایعات و فیبر بیشتر بهبود مییابد.
- سرگیجه یا سبکی سر هنگام بلند شدن ناگهانی
- افزایش سطح چربی خون (کلسترول و تریگلیسرید) در برخی بیماران
قرص میرتازاپین چاق کننده است؟
میرتازاپین در برخی بیماران باعث افزایش اشتها و وزن خواهد شد. این اثر معمولاً مرتبط با تأثیر دارو روی گیرندههای هیستامینی H1 و سروتونینی است و بیشتر در هفتههای اول درمان دیده میشود. چگونه میرتازاپین باعث افزایش وزن میشود؟
- افزایش اشتها: دارو با مهار گیرنده H1 باعث تحریک اشتها و میل بیشتر به خوردن میشود.
- تأثیر بر متابولیسم: کاهش فعالیت فیزیکی ناشی از خوابآلودگی و تغییرات متابولیکی میتواند باعث افزایش وزن شود.
- دوز و مدت مصرف: هر چه دوز بالاتر یا مدت مصرف طولانیتر باشد، احتمال افزایش وزن بیشتر است.
- افراد حساس: برخی بیماران نسبت به اثرات چاقکننده دارو حساستر هستند.
موارد هشدار قرص میرتازاپین
مصرف این دارو نیازمند رعایت هشدارهای پزشکی است تا خطر عوارض جدی و تداخلات دارویی کاهش یابد. در ادامه به موارد هشدار این قرص خواهیم پرداخت.
- افکار یا رفتارهای خودکشی: در افراد زیر ۲۴ سال یا هفتههای اول مصرف ممکن است افزایش یابد. در صورت بروز هرگونه فکر خودکشی یا تغییر شدید خلق، فوراً به پزشک اطلاع دهید.
- واکنش آلرژیک یا حساسیت دارویی: اگر سابقه حساسیت شدید به میرتازاپین یا داروهای مشابه دارید، مصرف دارو ممنوع است و احتمال کهیر، تورم یا تنگی نفس وجود دارد.
- مشکلات قلبی و فشار خون: بیمارانی که دچار بیماری قلبی، افت فشار خون یا مشکلات عروقی هستند باید با احتیاط و تحت نظارت پزشک مصرف کنند.
- مصرف همزمان با الکل یا داروهای خوابآور: میتواند باعث خوابآلودگی شدید، کاهش تمرکز و سرگیجه شود، بنابراین باید از آن پرهیز کرد.
- سالمندان: احتمال خوابآلودگی، سرگیجه و افت فشار خون در این گروه بیشتر است، بنابراین دوز شروع معمولاً پایین انتخاب میشود.
- مشکلات کبدی یا کلیوی: ممکن است نیاز به تنظیم دوز و پایش دقیق عملکرد کبد و کلیه وجود داشته باشد.
موارد منع مصرف قرص میرتازاپین
در کنار توجه به موارد هشدار، باید به موارد منع مصرف زیر دقت داشته باشید:
- سابقه حساسیت شدید به میرتازاپین
- مصرف همزمان با مهارکنندههای MAO
- افکار یا رفتار خودکشی فعال
- مشکلات شدید کبدی یا کلیوی
- دوران بارداری یا شیردهی بدون نظر پزشک
- بیماری قلبی کنترلنشده
- سابقه سندرم سروتونین با داروهای دیگر
تداخل دارویی قرص میرتازاپین
قرص میرتازاپین میتواند با برخی داروها تداخل داشته باشد و خطر بروز عوارض جدی یا کاهش اثربخشی دارو را افزایش دهد. مهمترین تداخلهای دارویی عبارتند از:
- مهارکنندههای MAO (مانند فنلزین، ترانیلسیپرومین)
- داروهای سروتونرژیک دیگر (SSRI، SNRI، تریپتوفان)
- داروهای خوابآور یا آرامبخش (مثل بنزودیازپینها)
- الکل
- داروهای ضدافسردگی سهحلقهای (TCA)
- داروهای ضدانعقاد و آسپرین
- برخی داروهای ضدصرع و ضدافسردگی
متن انگلیسی:Do not use mirtazapine if you have used an MAO inhibitor in the past 14 days, such as isocarboxazid, linezolid, methylene blue injection, phenelzine, tranylcypromine and others.
ترجمه فارسی:اگر در ۱۴ روز گذشته از مهارکنندههای MAO مانند ایزوکاربوکسازید، لینزولید، تزریق متیلن بلو، فنلزین، ترانیل سیپرومین و غیره استفاده کردهاید، از میرتازاپین استفاده نکنید.
به نقل از drugs
قرص میرتازاپین در بارداری
مصرف قرص میرتازاپین در بارداری باید تنها با نظر پزشک انجام شود. تحقیقات نشان میدهد که استفاده خودسرانه ممکن است با خطراتی برای جنین همراه باشد. پزشک مزایا و خطرات درمان را بررسی کرده و دوز مناسب را تعیین میکند. در صورت نیاز به مصرف، دارو با دوز کم و پایش دقیق مادر و جنین تجویز میشود. مصرف بدون مشورت میتواند باعث عوارضی مانند اختلال رشد یا مشکلات نورولوژیک در نوزاد شود.
قرص میرتازاپین در کودکان
در کودکان معمولاً با احتیاط فراوان و تنها تحت نظر روانپزشک انجام میشود. این دارو میتواند برای درمان افسردگی شدید، اضطراب یا اختلال خواب در نوجوانان تجویز شود، اما خطر بروز عوارض جانبی مانند خوابآلودگی، افزایش اشتها و تغییر خلق بیشتر از بزرگسالان است. دوز مصرف، زمانبندی و مدت درمان باید دقیقاً توسط پزشک تعیین شود و کودک به طور مداوم از نظر علائم رفتاری و سلامت جسمی پایش گردد.
شرایط نگهداری قرص میرتازاپین
قرص میرتازاپین باید در دمای اتاق (۲۰–۲۵ درجه سانتیگراد)، دور از رطوبت و نور مستقیم نگهداری شود. دارو را دور از دسترس کودکان و حیوانات قرار دهید و در بستهبندی اصلی نگه دارید.
سخن پایانی
این مطلب به بررسی یکی از داروهای اعصاب و روان، از مجله راز سلامت پرداخت. مصرف قرص میرتازاپین میتواند به بهبود افسردگی، کاهش اضطراب و تنظیم خواب کمک کند، اما نیازمند رعایت دقیق دوز، زمان مصرف و هشدارهای پزشکی است. آگاهی از عوارض شایع، تداخلات دارویی و شرایط منع مصرف، باعث ایمنی بیشتر بیمار میشود. مصرف دارو باید تحت نظر پزشک ادامه یابد و قطع ناگهانی خودسرانه اجتناب شود.
سؤالات متداول قرص میرتازاپین
میرتازاپین باعث کاهش انرژی روزانه میشود؟
ممکن است در روزهای اول کمی خوابآلودگی ایجاد کند، اما با گذشت زمان بدن به دارو عادت میکند.
میرتازاپین باعث خشکی پوست میشود؟
عارضه شایع نیست، اما برخی بیماران خشکی دهان یا پوست را گزارش میدهند؛ استفاده از مرطوبکننده و نوشیدن آب توصیه میشود.
میرتازاپین باعث تغییر خلق ناگهانی میشود؟
برخی افراد در هفتههای اول تغییر خلق یا تحریکپذیری خفیف را تجربه میکنند، اما با ادامه مصرف این اثر کاهش مییابد.
